Carrièreadvies voor klimaatstrijders - Wouter Zwagemakers

Als oplossing voor duurzamere landbouw, voedseltekorten, grondstof voor bioplastics of ingrediënt voor medicijnen – zeewier heeft veel potentiële toepassingen. Wouter Zwagemakers zag de mogelijkheden en werd CCO bij een van de meest schaalbare klimaatpositieve ondernemingen van dit moment: The Seaweed Company. Top of Minds ging met hem in gesprek over impact maken.

Advies 1: Kies niet voor de makkelijke weg.
Wanneer naar zijn jeugd wordt gevraagd, omschrijft Wouter zichzelf als een nuchtere Brabander uit een onderwijzersgezin. Als de oudste van vier kinderen had hij een onbezorgde jeugd die in het teken stond van buitenspelen en de zeeverkenners. Omdat hij zich graag in de breedte ontwikkelde, koos hij op het VWO voor het meest bèta profiel, Natuur & Techniek, plus de keuzevakken Latijn en Economie. Wouter: “Ik koos nooit voor de makkelijke weg. Dat zie je ook aan mijn studiekeuze: technische bedrijfskunde in Eindhoven. Wat me daarin aantrok, was bedrijfsprocessen integraal leren beoordelen. Bovendien was het niet alleen theorie, maar kon ik ook echte bedrijven van binnen zien.”

Advies 2: Herken kansen en maak ze mogelijk.
Omdat het goed ging met zijn studie, had Wouter de ruimte om er bijzondere dingen naast te doen. Hij studeerde bijvoorbeeld een jaar in Turkije en startte met zijn studentenvereniging een visionair project: het studentenleven verhuizen naar de binnenstad. Om een dergelijke verandering in het ecosysteem van de studentencultuur en de stad mogelijk te maken, moesten er allerlei randvoorwaarden worden gecreëerd, maar daar liet Wouter zich niet door afschrikken. “Na negen jaar werd mijn droom gerealiseerd en verhuisde mijn club als eerste naar de Eindhovense binnenstad,” vertelt Wouter trots. “Ik zie kansen, en faciliteer dat het ook echt gebeurt.”

Advies 3: Neem de tijd om echte verandering voor elkaar te krijgen.
Door die kansgerichte houding kwam hij na zijn studie terecht bij Aegon. Bij dit levensverzekerings- en pensioenbedrijf kreeg hij de verantwoordelijkheid voor Business Development en M&A in Oost-Europa, een veelbelovende bedrijfstak met veel groeimogelijkheden. Wouter kijkt met een goed gevoel terug op zijn eerste baan: “Zowel vakinhoudelijk als geografisch kon ik hier vier jaar lang mijn hart ophalen.” Daarna stapte hij over naar Ahold Delhaize, waar hij vanuit de finance-afdeling opklom tot Head of Strategy Albert Heijn en Assistant & Advisor to the CEO & the Board. Hoewel dergelijke posities vaak gezien worden als springplank, bleef Wouter vijf jaar in die rol. “Ik geloof in duurzame verandering. Niet alleen strategisch advies, maar echt de organisatie in beweging brengen. Om iets te verankeren in zo’n grote organisatie moet je processen en gedragingen slijpen en steeds kleine stappen zetten, en dat kost een paar jaar. Ik ben supertrots dat ik het zo heb gedaan, dat de volgende CEO doorging met de ingeslagen weg.”

Advies 4: Durf je te committeren.
“Al deze verhalen uit mijn studententijd en vroege carrière vertellen iets over mij,” blikt Wouter terug, “namelijk dat ik echt committed ben aan de dingen die ik doe. Als ik denk dat iets nodig is, dan ga ik er echt voor. Ik dicht mezelf misschien meer verantwoordelijkheden toe dan eigenlijk hoort, maar daar heb ik nooit spijt van gehad. Misschien komt het door die mindset dat ik weinig verschil merk in mijn work-life-balance nu ik ondernemer in plaats van werknemer ben.”

Advies 5: Leg je niet neer bij het systeem.
Die toewijding is het gevolg van zijn fundamentele levenshouding. “Duurzaamheid betekent met een langetermijnperspectief nadenken over de dingen die je nu doet. Ik redeneer niet alleen vanuit de bestaande situatie, maar stel mijn eigen vragen. Is het wel normaal, wat we doen? Soms vinden we hele rare dingen normaal.” Als voorbeelden noemt hij de manier waarop we met de natuur omgaan en het voedselsysteem. “Impact maak je niet met iets kleins zoals een bedrijfje dat zijn eigen ding doet. Alleen wanneer je op meerdere aspecten ingrijpt, kun je een systemische verandering teweeg krijgen.” Een mooie brug naar de volgende stap in Wouters carrière: The Seaweed Company.

Advies 6: Vertrouw je instinct en overschat je ratio niet.
“Ik las iets over zeewier dat me triggerde,” herinnert Wouter zich. “Hoe meer ik las, hoe interessanter het werd. Zowel het kweken als het eindproduct levert oplossingen voor de grootste problemen van deze tijd. Zeewier biedt een unieke kans om natuur met techniek te verbinden om natuurpositieve verdienmodellen te creëren waar onze tijdsgeest zo hard om vraagt.” Zeewier is namelijk de snelst groeiende biomassa ter wereld en heeft weinig nodig: geen land, geen drinkwater en geen meststoffen. Toepassingen lopen uiteen van voeding, feedsupplementen en medicatie tot biobrandstof en -plastic. Wouter: “Ik had nog meer kunnen lezen, dat was zou de rationele beslissing geweest zijn. Maar ik besloot mijn instinct te volgen en met ondernemers te gaan praten.” Er was een klik met Stefan Kraan, Joost Wouters en Edwin Sneekes, die samen een zeewierbedrijf in Ierland, India en Marokko hadden opgericht. “De klik was er op waarden, visie en ambities en ik voelde me klaar om mee te gaan bouwen aan deze unieke Dutch Solution for Global Challenges.” Zo kwam Wouter aan boord bij The Seaweed Company, eerst op vrijwillige basis en daarna als CCO. Zijn missie: niet alleen het bedrijf opschalen, maar een hele nieuwe markt ontwikkelen; een bedrijf creëren dat klaar is voor de 22e eeuw en het realiseren van exponentiële duurzame impact.

Advies 7: Houd vast aan je principes en vertrouw in de toekomst, ook als het nu tegenzit.
Wie pioniert, heeft ook weleens met tegenslagen te maken. Het advies van Wouter is om altijd op je morele kompas te blijven varen. Een voorbeeld: “Voor de biodiversiteit is het extreem belangrijk om alleen lokaal groeiende soorten te kweken die niet kunnen gaan woekeren. Toen een van onze partners toch van plan bleek om exotische soorten te introduceren, hebben we hard afscheid genomen. Op de korte termijn deed dat pijn, maar niet zo veel pijn als het alternatief. Het is een kwestie van incasseren, je principes vasthouden en erin geloven dat het weer goed komt.”

Advies 8: Think big.
The Seaweed Company neemt haar rol als pionier op de Europese markt heel serieus. “We hebben de kans om de zeewiersector vanaf de zeebodem op te bouwen,” stelt Wouter, “en dat willen we doen met een eerlijke keten. Dat wil zeggen: betrouwbaar, traceerbaar, een faire prijs en met respect voor de natuur. Naast het vliegwiel van vraag en aanbod in zeewierproducten brengen we zo ook op sociaal gebied een vliegwiel op gang. In kustgebieden waar niet meer gevist kan worden, creëren wij met zeewierfarms nieuwe werkgelegenheid en versterken we de biodiversiteit. Dat zijn de echte voordelen van zeewier. Als er straks zeewier-keurmerken komen, hebben we enkele standaarden voor duurzame waardeketens neergezet.”